Hier lees je hoe je een digitaal hulpmiddel kiest, invoert en veilig gebruikt in de hulpverlening. Er zijn gidsen die je stap voor stap meenemen, stukken die één begrip uitleggen en checklists om af te vinken. We schrijven ze vooral voor hulpverleners en organisaties, in gewone woorden en met de bronnen erbij.
Zoeken werkt alleen met JavaScript. De knoppen hieronder werken wel: ze brengen je naar de stukken van die soort of dat onderwerp.
26 stukken in de kennisbank
Probeer een ander woord, of kies Alles bij soort en onderwerp.
Je zoekt nu alleen in de kennisbank.Zoek ook in de hulpmiddelen
Stap voor stap iets doen.
Bij beeldbellen hoeft je cliënt niet te reizen en kan een naaste of tolk meedoen. Het past niet bij elke vraag of elke thuissituatie. Deze gids beschrijft hoe je het samen beslist, vooraf oefent, het programma van je organisatie gebruikt en afspreekt wat je doet als de verbinding wegvalt.
Tien stappen om een digitaal hulpmiddel in te voeren in je team. Je begint bij het probleem dat je wilt oplossen, probeert het eerst klein uit en betrekt cliënten en collega's. Daarna kijk je samen wat het oplevert, en beslis je of je doorgaat.
Tien stappen om een digitaal hulpmiddel te kiezen dat past bij de vraag van je cliënt en bij wat die kan. Je begint bij het doel, kijkt daarna naar privacy, toegankelijkheid, kosten en bewijs, en beslist samen met je cliënt.
In een toegankelijkheidsverklaring vertel je hoe goed je website of app werkt voor mensen met een beperking, wat nog niet goed gaat en wanneer je dat oplost. Overheidsorganisaties moeten er een publiceren, net als veel bedrijven die online iets verkopen. Andere organisaties kunnen er zelf voor kiezen. Deze gids zegt wat erin staat en hoe je hem maakt.
Met plaatjes, een afspraakkaart, een dagplanning of een stappenkaart maak je zichtbaar wat je anders alleen vertelt. Dat helpt mensen die moeite hebben met lezen, met een licht verstandelijke beperking of met autisme, en mensen die onder stress staan. Je kiest één doel per kaart, maakt hem samen met je cliënt en checkt of hij klopt.
Een toegankelijke website kan iedereen gebruiken, ook mensen die slecht zien, geen muis gebruiken of moeite hebben met lezen. Je begint met een overzicht en een eerste eigen controle. Daarna laat je testen, maak je afspraken met je webbouwer en leveranciers, en houd je het elk jaar bij.
Psycho-educatie is uitleg over wat er aan de hand is, zodat je cliënt snapt waar problemen vandaan komen en wat helpt. Je kunt je cliënt daarbij zelf iets laten doen: tekenen, kaartjes kiezen, een beeld bedenken. Houd de inhoud bij betrouwbare bronnen en de behandelaar, en check samen of het is overgekomen.
Een gids voor het maken van een digitaal hulpmiddel samen met cliënten, hulpverleners en de organisatie. In tien stappen: de vraag opschrijven, mensen uitnodigen, iets eenvoudigs maken om over te praten, testen en daarna bouwen.
Een gids in tien stappen voor brieven en berichten aan cliënten op taalniveau B1: het belangrijkste bovenaan, gewone woorden, korte en actieve zinnen, en respectvol schrijven over mensen. Met voorbeeldzinnen en een herschreven brief, en wat je doet als die bij het testen toch niet werkt.
Een brief, folder of pdf is toegankelijk als mensen hem ook kunnen lezen met een schermlezer, op een telefoon of als lezen moeite kost. Het meeste regel je al in je tekstverwerker, met echte koppen, alt-teksten, genoeg contrast en duidelijke taal. Daarna controleer je het bestand, sla je het goed op als pdf en laat je het lezen door iemand voor wie het is.
Eén begrip, in gewone woorden.
Bedienbaar is het tweede principe van WCAG. Iedereen moet je website kunnen gebruiken, ook met alleen een toetsenbord, met spraak of met een trillende hand. Daarvoor heb je onder meer een zichtbare focus nodig, genoeg tijd en knoppen die groot genoeg zijn.
Begrijpelijk is het derde principe van WCAG. Bezoekers moeten snappen wat er staat en wat er gebeurt als ze iets doen. Daarbij horen een vaste plek voor hulp, formulieren met duidelijke uitleg en foutmeldingen die zeggen hoe je het oplost. Het voorbeeld gaat over een sms-code die je niet kunt plakken.
Co-creatie betekent samen maken: je ontwikkelt iets met de mensen die het gaan gebruiken. Cliënten, ervaringsdeskundigen en hulpverleners denken dan niet alleen mee, ze bepalen ook mee. Dit stuk legt uit wat het is, wanneer je het inzet en waar je op let.
De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is de Europese wet die persoonsgegevens beschermt. Gegevens over iemands gezondheid krijgen extra bescherming. Dit stuk beschrijft wat dat betekent voor je werk: mail, foto's, apps en chatbots. Bij twijfel vraag je het de functionaris gegevensbescherming van je organisatie.
Naar schatting 1,1 miljoen mensen in Nederland hebben een licht verstandelijke beperking (lvb). Internet kan hun eigen regie vergroten, maar is voor hen ook vaak lastig. Een bruikbaar hulpmiddel is overzichtelijk, werkt met beeld, vraagt weinig stappen en heeft een alternatief zonder scherm. Veel hiervan komt uit één klein onderzoek uit 2022.
In Nederland hebben ongeveer 3 miljoen mensen van 16 tot en met 75 jaar moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Veel mensen schamen zich ervoor en houden het lang verborgen. Als hulpverlener kun je signalen opmerken, het bespreken, je eigen uitleg aanpassen en je cliënt helpen een Taalhuis of cursus te vinden.
Robuust is het vierde principe van WCAG. Je website moet goed samenwerken met browsers, apparaten en hulptechnologie zoals een schermlezer. Dat lukt als knoppen en meldingen in de code zeggen wat ze zijn en wat ze doen. Je leest ook welke vragen je een leverancier stelt, bijvoorbeeld over een wijkagenda.
Waarneembaar is het eerste principe van WCAG. Alle informatie op je website moet bij iedereen aankomen, ook bij wie slecht ziet of hoort. Het gaat onder meer om tekst bij afbeeldingen, ondertitels bij video's, genoeg contrast en tekst die je groter kunt maken.
Digitale inclusie betekent dat iedereen kan meedoen nu steeds meer online gaat. Dat gaat niet vanzelf. Als hulpverlener of organisatie kun je ernaar vragen, warm doorverwijzen, een weg zonder scherm openhouden en je eigen hulpmiddelen samen met cliënten testen.
E-health is het gebruik van digitale informatie en communicatie om gezondheid en zorg te ondersteunen of te verbeteren. Voorbeelden zijn een app die bijhoudt hoe je je voelt, en beeldbellen met je hulpverlener.
B1 is een van de zes taalniveaus uit het Europees Referentiekader voor de talen. Een tekst op B1 heeft gewone woorden en korte, actieve zinnen. De meeste volwassenen begrijpen zo’n tekst, maar voor mensen die moeite hebben met lezen is B1 vaak nog te moeilijk. Dan past A2 beter.
WCAG is de internationale standaard voor toegankelijke websites en apps. De eisen zijn verdeeld over drie niveaus: A, AA en AAA. Niveau AA is de gewone norm, en WCAG 2.2 is de nieuwste versie. Hier lees je hoe een eis in elkaar zit, wat voldoen betekent en wat de regels in Nederland vragen.
Zelfregie betekent dat je zelf richting geeft aan je leven, ook als je hulp nodig hebt. Het gaat om zelf beslissen, niet om alles zelf doen. Of een digitaal hulpmiddel daarbij helpt, hangt af van wie kiest, wie meekijkt en wie kan stoppen.
Punten om af te vinken. Je kunt ze printen.
Punten om na te lopen voordat je een app gebruikt met een cliënt: welke gegevens de app vraagt, waar ze heen gaan en wat je organisatie moet regelen. Kun je een punt niet afvinken, vraag het dan de functionaris gegevensbescherming van je organisatie.
20 punten waarmee je zelf nagaat hoe toegankelijk de website van je organisatie is. Voor de meeste heb je geen technische kennis nodig. Bij elk punt staat hoe je het test, of een voorbeeld. Voor een volledig beeld laat je daarnaast een specialist je website onderzoeken.
20 punten om na te lopen voordat je een brief, folder, webtekst of bericht naar cliënten stuurt. Bij elk punt staat een korte uitleg of een voorbeeld.
Geen stukken met deze keuze.
Stuur ons een berichtje als je een idee hebt, iets mist of een hulpmiddel wilt uitproberen met je team. Vertel in een paar zinnen waar het om gaat. We lezen alles, en het verplicht je tot niets.
